Molestowanie

Czym Jest Molestowanie Seksualne? 

Molestowanie seksualne, rzadziej nazywane napastowaniem seksualnym, to nieakceptowane zachowanie o charakterze seksualnym, które narusza godność lub poniża osobę, której dotyczy. Kluczowym elementem jest niepożądany charakter zachowania – oznacza to, że ofiara wyraźnie lub w sposób dorozumiany nie wyraża na nie zgody, a jego celem lub skutkiem jest naruszenie godności pracownika, w szczególności stworzenie zastraszającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery. Zachowania te mogą przybierać formy fizyczne, werbalne lub pozawerbalne.

Gdzie Szukać Pomocy? Procedury Zgłaszania i Organizacje Wspierające 

Dla osób doświadczających molestowania seksualnego kluczowe jest poznanie dostępnych ścieżek zgłaszania krzywdy oraz miejsc, gdzie można uzyskać profesjonalne wsparcie.

Procedury zgłaszania krzywdy do organów państwowych (Policja, Prokuratura) 

W Polsce każdy, kto posiada wiedzę o popełnieniu, przygotowaniu lub usiłowaniu popełnienia czynów takich jak wykorzystanie seksualne osoby małoletniej do lat 15, osoby bezradnej lub niepoczytalnej, czy zgwałcenie małoletniego do 15 roku życia, ma obowiązek zgłosić to na policję lub do prokuratury. Jest to obowiązek pod sankcją karną. Wyjątek od tego przepisu stanowią osoby skrzywdzone, adwokaci oraz spowiednicy (ci ostatni z racji tajemnicy spowiedzi).

Zgłoszenie krzywdy do organów ścigania może nastąpić w formie pisemnej lub ustnej:

• Forma pisemna: Wzór zgłoszenia można znaleźć online. Zgłoszenie to można zanieść osobiście lub wysłać pocztą do prokuratury.
• Forma ustna: Należy udać się do najbliższej siedziby policji.

Wskazówki dla osób doświadczających przemocy (na podstawie Feminoteki ):

Ujawnienie przemocy może być trudnym procesem, ale odpowiednie przygotowanie może pomóc.

• Przygotuj się: Ujawnienie przemocowców może przynieść zmiany, ale może też być źródłem trudności.
• Zbierz dowody: Poszukaj świadków i innych osób pokrzywdzonych przez sprawcę.
• Zapewnij sobie pomoc: Skorzystaj ze wsparcia prawnego i psychologicznego.
• Poznaj mechanizm DARVO: Bądź przygotowana na to, że oskarżeni mogą próbować oczyścić się i przerzucić winę na oskarżającą (Deny, Attack, Reverse Victim and Offender – Zaprzecz, Zaatakuj, Odwróć role ofiary i sprawcy).
• Otocz się wsparciem: Zapewnij sobie wsparcie osób, którym ufasz.
• Skonsultuj się z profesjonalistami: Ujawnienie może być źródłem stresu i lęków, dlatego warto skorzystać ze wsparcia psychologów i terapeutów.
• Konsultacja prawna: Publiczne ujawnienie przemocowca skonsultuj z prawnikiem, aby uniknąć oskarżeń o zniesławienie.

Procedury zgłaszania w Kościele 

Jeśli sprawcą wykorzystania jest osoba duchowna, konsekrowana, lub osoba świecka pracująca w instytucji Kościoła, zawiadomienie można złożyć do specjalnie wyznaczonych delegatów ds. ochrony dzieci i młodzieży (lista dostępna online) lub do ordynariuszy, czyli biskupów i przełożonych zakonnych. Zgłoszenie powinno być jak najbardziej szczegółowe, zawierające precyzyjne informacje dotyczące czasu i miejsca zdarzeń, osób biorących w nich udział lub świadomych sytuacji, oraz wszelkich innych istotnych okoliczności.

Po zgłoszeniu w Kościele rozpoczyna się wstępne dochodzenie kanoniczne, a następnie sprawa przechodzi do Kurii Rzymskiej, gdzie odbywa się proces. Proces ten może zająć dużo czasu.

Prawa osoby skrzywdzonej w postępowaniu kościelnym:

Osobie zgłaszającej przestępstwo seksualne do władz kościelnych przysługują określone prawa:

• Pełne uszanowanie praw i przeprowadzenie procesu zgodnie z najlepszymi standardami praktyk kościelnych.
• Możliwość zażądania spotkania z delegatem poza terenem kurii lub innych kościelnych placówek.
• Prawo do obecności osoby zaufanej podczas zgłaszania sprawy i późniejszych działań wyjaśniających/procesowych.
• Oczekiwanie życzliwego przyjęcia, wysłuchania z godnością i szacunkiem, oraz ochrony wizerunku i prywatności.
• Pomoc w zgłoszeniu sprawy organom ścigania, jeśli nie została jeszcze zgłoszona (może to zainicjować przedstawiciel Kościoła zgodnie z polskim prawem).
• Prawo do wsparcia duchowego, psychologicznego, medycznego i prawnego, dostosowanego do potrzeb, w ramach możliwości diecezji, zgromadzenia zakonnego lub Fundacji św. Józefa.
• Brak wymogu złożenia przysięgi dotyczącej zachowania tajemnicy lub innych zobowiązań dotyczących milczenia.
• Prawo do zapoznania się z treścią zgłoszenia lub notatką sporządzoną przez delegata oraz otrzymania jej kopii.
• Prawo do informacji o środkach zapobiegawczych podjętych względem osoby oskarżonej oraz o postępie procedur.
• Dobrą praktyką jest informowanie o ostatecznych wynikach procedury kanonicznej, zgodnie z życzeniami osoby skrzywdzonej.

Wskazówki dla świadków (na podstawie Feminoteki)

Rola świadków jest nieoceniona w walce z molestowaniem seksualnym.

• Zgłoś do instytucji: Jeśli widzisz lub znasz sytuację, w której ktoś krzywdzi inną osobę, najlepiej zgłosić to do instytucji lub organizacji specjalizującej się w pomaganiu w przypadkach przemocy (np. do Feminoteki).
• Powiedz, że widzisz: Możesz powiedzieć osobie doświadczającej przemocy, że widzisz, co się dzieje i że takie zachowania to przemoc.
• Podaj namiary na pomoc: Podaj namiary (stronę www, telefon) do instytucji lub organizacji świadczącej specjalistyczną pomoc.
• Nie dawaj dobrych rad: Unikaj dawania dobrych rad osobie doświadczającej przemocy, ponieważ może to wzbudzić w niej poczucie winy, jeśli nie zdecyduje się zareagować tak, jak jej podpowiadasz.
• Potwierdź, że to nie jej wina: Powiedz, że winę za przemoc zawsze ponosi sprawca i że stoisz po jej stronie.
• Nie publikuj bez zgody: Nie publikuj informacji o jej sytuacji w mediach społecznościowych bez wiedzy i zgody pokrzywdzonej.
• Zapewnij wsparcie: Jeśli pokrzywdzona zdecyduje się ujawnić przemoc i dochodzić sprawiedliwości, zapewnij ją, że może liczyć na Twoje wsparcie.

Organizacje pomocowe i infolinie wsparcia w Polsce 

W Polsce istnieje wiele organizacji wspierających ofiary przemocy, w tym przemocy seksualnej. Poniższa tabela przedstawia listę organizacji wraz z danymi kontaktowymi, z podziałem na kontakty ogólnopolskie i regionalne.

Tabela 5: Organizacje Pomocowe i Infolinie Wsparcia w Polsce

Istniejąca sieć organizacji wsparcia i infolinii w Polsce jest rozbudowana i stale się rozwija, co świadczy o rosnącej świadomości społecznej i zaangażowaniu w walkę z przemocą seksualną. Jednakże, pomimo dostępności tych zasobów, porady dla ofiar dotyczące przygotowania do zgłaszania, w tym na temat mechanizmu DARVO, sugerują, że proces dochodzenia sprawiedliwości pozostaje wyzwaniem i może być potencjalnie re-traumatyzujący. Niska liczba skazań w przypadkach przemocy seksualnej w kontekście domowym również wskazuje na trudności w systemie prawnym. To podkreśla, że choć dostęp do wsparcia się poprawia, istnieje ciągła potrzeba nie tylko informowania potencjalnych ofiar o tych zasobach, ale także przygotowywania ich na złożone realia systemu sprawiedliwości i potencjalne reperkusje społeczne.